Waltz With Bashir
Een met lof ontvangen animatiefilm schudt Israëls geweten op voor zijn aandeel in de beruchte slachting van Palestijnen in 1982. Tot voor kort wist bijna niemand in Israël welke rol het leger heeft gespeeld bij de beruchte slachting in 1982 van Palestijnse burgers in de Sabra en Shatila vluchtelingenkampen van Beiroet. Maar dankzij Ari Folmans film Waltz With Bashir weet iedereen het: het waren de lichtpijlen van de Israëliërs die de nachtelijke hemel van Beiroet wit deden oplichten zodat Libanese christelijke milities bloedig konden toeslaan. De langzaam dalende lichtpijlen boven Beiroet zijn het terugkerende thema van Folmans animatiefilm, die als 19-jarige soldaat zelf de pijlen afvuurde. De film heeft de discussie over Israëls aandeel nieuw leven ingeblazen. De invasie was opgezet door Ariel Sharon, toen minister van Defensie, in een poging de raketbeschietingen van de PLO te stoppen. Centraal in de discussie staat Israëls medeverantwoordelijkheid voor de dood van 700 tot 3.000 Palestijnen. Folman zegt dat hij, toen hij de lichtpijlen afschoot, geen idee had van de slachting. De moorden bleken het antwoord van falangistische milities die hun kort ervoor vermoorde leider Bashir Gemayel wreekten. Gemayel, de pas gekozen president van Libanon en leider van de Kataeb Sociaaldemocratische Partij, kwam om het leven in een bomaanslag die onterecht werd toegeschreven aan de Palestijnen. In 1983 vond een Israëlische onderzoekscommissie dat Sharon ‘persoonlijke verantwoordelijkheid’ droeg door geen rekening te houden met het dreigende gevaar van rancuneuze Kataeb-falangististen. Sharon, nog altijd in coma door een beroerte in 2006, moest in 1983 aftreden. De getekende versie van Sharon heeft een klein rolletje. Terwijl hij een steak en eieren verslindt, hangt hij aan de telefoon met de Israëlische premier Menachem Begin en de commandant ter plaatse in Libanon. Volgens Raanan Gissin, voormalig woordvoerder van Sharon, klopt dat beeld niet. ‘Hij heeft nooit orders gegeven terwijl hij zat te eten.’ Volgens Gissin draagt Israël geen verantwoordelijkheid. Het is ‘waarschijnlijk een Syrische samenzwering’. Regisseur Folman heeft maar één doel: hij hoopt dat de film jongeren ervan weerhoudt in oorlog te gaan: ‘Mijn film laat zien hoe stom oorlogen zijn en hoe nutteloos het idee ervan is. Er schuilt geen eer in oorlog, geen heldendom, niets. In tegenstelling tot Amerikaanse anti-oorlogfilms, waar de mannen zo cool zijn.’
De film draait al in Nederland.
